Txingudi inguruari dagokionez, geografikoki iparra itsasoa da eta hegoa Aiako Harrien maldak. Hendaia ekialdean dago eta Hondarribia mendebaldean. Lapurdi eta Gipuzkoaren arteko muga, paralelo bat baino, meridiano baten norabidetik hurbilagoa da.
Baina Hendaiatik Hondarribiari "hegoalde" erraten zaio eta Hondarribitik Hendaia "iparralde". 90 graduz biratuak gara.
Txinguditik harago, "Hegoaldea" eta "Iparraldea" deitzen ditugun lurralde honen bi zatiak, mentalki ez ditugu ongi kokatzen. Gutarik asko harritzen dira, adibidez Donibane Garazi eta Maule, Donostia eta Bilbo baino hegoalderago direla ohartzean.
Ez genituen "Pays basque français" eta "País Vasco de España" izendatu nahi, estatu haiek aipatu gabeko hitz neutroagoak bilatu genituen, baina gure mapa mentala estatu horiek baldintzatzen jarraitzen dute.
Askorentzat harrigarria da ere Iruñea, Baiona baino mendebalderago eta Gasteiz baino hegoalderago dela ohartzea. Hori ongi laburbildu zuen mapa honek (egilea: @asier_k)
Izen bereko bertsolari txapelketa irabazi berri duen Maddi Ane Txoperenak duela bederatzi urte proposatzen zuen Xilaba deitzea ez bakarrik txapelketa baizik eta Xiberoa, Lapurdi ta Baxenafarroak osatzen duten elkargoa https://www.berria.eus/iritzia/larrepetit/xilaba_1169937_102.html
Eredu berarekin, zergatik ez deitu Bina argi, bertze lau lurraldeak osatzen duten zatia? Edo bertze proposamenik?
Xiberoa, Lapurdi ta Baxenafarroak osatzen duten elkargoa Xilaba izendatzen badugu, nola izendatu EAE+Nafarroa osatzen duen multzoa?
@ng @AVU_Osoro aizu, Hego Euskal Herria esan du, ez Gipuzkoa 🫣🫣 (giputxia naiz, #NotAllGiputxiak)